Slimme Steden?

Mijn eerste motor was een vijftien jaar oude Kawasaki Z750. Ik had het niet breed, dus ik was allang bij dat ik iets had kunnen vinden dat reed. Het probleem was alleen dat mijn Kawasaki de neiging had om enorm te trillen. Daardoor trilden er regelmatig lampjes stuk en was een rit van meer dan twee uur een enorme opgave. Ik heb destijds enorm veel tijd en energie aan de oplossing van het probleem. Het begon met lampjes vervangen, rubberen ophanging van de knipperlichten, daarna volgde een zachter zadel, maar veel hielp het allemaal niet. Na flink wat tijd, guldens en onderzoek bleek dat mijn motor een ingebouwde ontwerpfout had. Er zat een mechaniek in de motor om resonanties te reduceren, maar dat mechaniek werkte minstens de helft van de tijd als trillingen-versterker in plaats van demper.
Als ik aan slimme steden denk moet ik aan mijn Kawasaki denken. Want ik heb er de les van geleerd dat het bestrijden van de symptomen van een slecht ontwerp vaak voelt als trekken aan een dood paard. Dat geldt bij een slecht ontworpen motor, maar ook voor een organisatie met een onhandige structuur, een gebouw waarvan het ontwerp niet op goede principes gebaseerd is en voor een ruimtelijke ordening die aan de ene kant gericht is op meer openbaar vervoer en tegelijkertijd de ontwikkeling stimuleert van bedrijvenparken aan de snelweg.
Maar zo makkelijk als ik mijn Kawasaki naar de sloop kon brengen, zo lastig is het om structuurfouten in de ruimtelijke ordening of oude gebouwen weg te poetsen. We kunnen een bestaande stad niet weggooien, we zullen wat we hebben aan woningvoorraad echt moeten verduurzamen, ondanks dat het allemaal niet even goed ontworpen is.
Dat is dus een flinke klus. Wat niet helpt is dat de bouwwereld qua werkverdeling lijkt op de medische sector: er zijn enorm veel disciplines, die allemaal gespecialiseerd zijn op een deel van de puzzel, maar er is vrijwel niemand bezig met het geheel. Zelfs als die iemand er al is, zoals een bevlogen architect of stedebouwkundige, dan heeft die per definitie de grootst mogelijke moeite om de financiering rond te krijgen. Want onduurzaam bouwen is nog steeds goedkoper dan duurzaam bouwen.
Het lijkt me tijd voor een mooi, groot pilotproject voor een duurzame stad. En dan niet op de manier van Masdar, door midden in de woestijn een hele nieuwe stad te bouwen die duurzaam is. Nee, wij gaan het ingewikkelder maken. We gaan een bestaande stad helemaal verduurzamen, als een laboratorium voor de rest van de wereld. Een broedplaats van nieuwe ideeën, waar innovaties uit gaan komen die niet alleen helpen om het klimaatprobleem op te lossen maar die ook nog eens een stevige economische impuls voor Nederland op gaan leveren.
Minister President Rutte, u luistert vast naar BNR, kunt u dat alstublieft opnemen in het regeerakkoord?