Open Data als designprincipe

Open Data als designprincipe. Dat klinkt heel abstract, en dat is het ook, maar laat ik dat eens praktisch maken door het op mezelf te betrekken. We hebben het er als columnisten liever niet over, maar het is een feit dat we als beroepsgroep op den duur tegen het probleem aanlopen dat het aantal onderwerpen waar een columnist iets van kan vinden eindig is. Althans, een enigszins onderbouwde mening. Hoe briljant we ook zijn. Na twintig a dertig columns dreigt het gevaar van een herhaling van het repertoire.
Voor organisaties geldt hetzelfde: de hoeveelheid kennis in huis is beperkt. Simpelweg omdat niet al het talent van de wereld in één organisatie kan werken. En als al dat briljante talent al in één organisatie zou werken hebben we ook nog het bureaucratische probleem dat grote organisaties een vrij beroerde track record hebben in het filteren van de meest kansrijke ideeën. Meestal winnen de risicoloze ideeën, de ideeën die voortbouwen op het bestaande repertoire.
Vandaar dat open innovatie zo'n aansprekende gedachte is. Door open te zijn verruim je het ecosysteem van ideeën dat tot je beschikking staat. Dat geldt voor een columnist, en dat geldt voor een organisatie.
Mooi idee, maar hoe doe je dat? Neem de directeur van een gemeente of een bedrijf met een paar duizend medewerkers, wat kan die met open innovatie? Of een columnist? Voor zowel de directeuren als de columnist geldt als probleem dat ze het druk hebben. Ze hebben een actielijst met honderd dingen, en één van die items is 'open zijn'. Je snapt, aan het eind van de dag zijn de praktische problemen opgepakt en is dat vage item onaangeroerd. Wat de voorstanders van openheid ook vaak vergeten is dat openheid niet gratis is. Het kost tijd en energie om ideeën en suggesties van buiten je repertoire tot je te nemen en om te werken aan de uitbreiding van je repertoire. Dat kunnen pittige transactiekosten zijn. Dus hoe vind je een vorm waarin je aan de ene kant je ecosysteem van ideeën uitbreidt, maar tegelijkertijd de transactiekosten beperkt houdt?
Daar nu komt dat mooie woord 'designprincipe' om de hoek kijken. Een eenvoudige woord is: inbakken. Bijvoorbeeld door als gemeente in te bakken dat al je financiële informatie gewoon online staat. Dat alle data die je hebt over je stad online staat. Zodat er nooit zes mensen hoeven te vergaderen over de vraag 'is dit wel of niet openbaar'. Geen transactiekosten dus. Via al die open data laat je aan je potentiële ecosysteem zien dat je openstaat voor ideeën. Vaak zijn de resultaten verbazingwekkend goed, zoals de gemeente San Francisco ondervond. Burgers gingen gratis en voor niets op grote schaal applicaties voor smartphones maken, zoals een routeplanner die speciale fietsroutes benut, waar je de dichtsbijzijnde papierbak kunt vinden of een overzicht van bouwvergunningen binnen een straal van een kilometer van je huis. En al die gebruikers geven weer informatie terug aan de gemeente over wat goed werkt en wat niet.
En hoe bakt de columnist openheid in? Heel eenvoudig door bijvoorbeeld zo af en toe via Twitter een verzoek om suggesties uit te zetten. Wie mee wil denken over de column van volgende week kan op donderdag zijn ideeen kwijt. Zodat ik mijn repertoire op een efficiënte manier uit kan breiden.